Nowy program kursu w dziedzinie medycyny rodzinnej

W celu zapewnienia większej obsady lekarzy w POZ, ustawodawca umożliwił pracę w POZ lekarzy posiadających pokrewne specjalizacje do medycyny rodzinnej. Obowiązek ukończenia kursu w dziedzinie medycyny rodzinnej aktualizuje się od 1.1.2025 r. Nowy program kursu uwzględnia postulaty środowiska lekarskiego, wprowadzając formę e-learningową i zawierając nowe zagadnienia, m.in. teleporady, telemedycynę, postępowanie w nadwadze i otyłości.

Tematyka: medycyna rodzinna, POZ, kurs, e-learning, telemedycyna, opieka zdrowotna, postępowanie w nadwadze, teleporady

W celu zapewnienia większej obsady lekarzy w POZ, ustawodawca umożliwił pracę w POZ lekarzy
posiadających pokrewne specjalizacje do medycyny rodzinnej, ale pod warunkiem ukończenia kursu
z dziedzinie medycyny rodzinnej. Obowiązek jego ukończenia aktualizuje się od 1.1.2025 r., ale już teraz
resort zdrowia przyjął nowy program kursu uwzględniający postulaty środowiska lekarskiego oraz
aktualizujący wiedzę zdobywaną podczas kursu.
• Zmieniony program kursu jest odpowiedzią na uwagi zarówno lekarzy, jak i organizatora kursu, w tym także
dotyczących jedynie stacjonarnej formy kursu – obecnie przyjęto formę e-learningową.
• Nowy program obejmie swoim zakresem m.in. zagadnienia takie jak: organizacja zapewniania opieki
zdrowotnej nad świadczeniobiorcą i jego rodziną, koordynacja opieki zdrowotnej nad świadczeniobiorcą
w systemie ochrony zdrowia, przyjęte rozwiązania cyfrowe, teleporady i telemedycyna w POZ, postępowanie
w nadwadze i otyłości.
• Zrezygnowano z zagadnień, które już są objęte zakresem szkolenia specjalizacyjnego w dziedzinie
medycyny ogólnej, chorób wewnętrznych lub pediatrii czy w praktyce wykonujących zawód lekarza.
Tło zmian
Z uwagi na niewystarczającą liczbę lekarzy specjalistów medycyny rodzinnej lub lekarzy specjalizujących się w tej
dziedzinie ustawą z 27.10.2017 r. o podstawowej opiece zdrowotnej (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 2527; dalej:
PodstOpZdrU), która obowiązuje od 1.12.2017 r. uregulowano, że lekarz POZ to lekarz, który:
1. posiada tytuł specjalisty w dziedzinie medycyny rodzinnej albo
2. odbywa szkolenie specjalizacyjne w dziedzinie medycyny rodzinnej, albo
3. posiada specjalizację II stopnia w dziedzinie medycyny ogólnej, albo
4. posiada specjalizację I lub II stopnia lub tytuł specjalisty w dziedzinie pediatrii, pod warunkiem ukończenia
kursu w dziedzinie medycyny rodzinnej, przy czym lekarz ten może sprawować opiekę nad świadczeniobiorcą
wyłącznie do ukończenia przez tego świadczeniobiorcę 18. roku życia
- z którym Narodowy Fundusz Zdrowia zawarł umowę o udzielanie świadczeń z zakresu podstawowej opieki
zdrowotnej albo który wykonuje zawód u świadczeniodawcy, z którym Narodowy Fundusz Zdrowia zawarł umowę
o udzielanie świadczeń z zakresu podstawowej opieki zdrowotnej, wybrany przez świadczeniobiorcę zgodnie z art. 9
PodstOpZdrU.
Lekarzem POZ jest także lekarz:
1. posiadający specjalizację I stopnia w dziedzinie medycyny ogólnej lub
2. posiadający specjalizację I lub II stopnia lub tytuł specjalisty w dziedzinie chorób wewnętrznych
– udzielający świadczeń zdrowotnych z zakresu podstawowej opieki zdrowotnej przed 31.12.2024 r., pod
warunkiem ukończenia kursu, o którym mowa w ustawie z 24.8.2007 r. o zmianie ustawy o świadczeniach opieki
zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2007 r. Nr 166, poz. 1172;
dalej: ZmŚOZŚrPubU).
Zastrzeżenie zawarte w art. 14 ZmŚOZŚrPubU umożliwia lekarzom POZ nieposiadającym wymaganych kwalifikacji
zachowanie po dniu 29.9.2007 r. prawa do udzielania świadczeń zdrowotnych w zakresie POZ. Są to lekarze:
1. którzy mieli specjalizację I stopnia w dziedzinie medycyny ogólnej lub specjalizację I lub II stopnia lub tytuł
specjalisty w dziedzinie chorób wewnętrznych, lub specjalizację I lub II stopnia lub tytuł specjalisty w dziedzinie
pediatrii;
2. inni lekarze niż wymienieni wyżej, którzy przed dniem 29.9.2007 r. udzielali nieprzerwanie, przez okres nie
krótszy niż 10 lat, świadczeń zdrowotnych w zakresie POZ;
3. którzy nie posiadali wymaganego okresu minimum 10. letniego doświadczenia zawodowego, a którzy w dniu
29.9.2007 r. udzielali świadczeń zdrowotnych w zakresie POZ na podstawie umowy zawartej z NFZ, albo będąc
zatrudnionym lub wykonując zawód u świadczeniodawcy, z którym NFZ zawarł umowę o udzielanie świadczeń
opieki zdrowotnej w zakresie podstawowej opieki zdrowotnej.

Dodatkowo w celu udzielania świadczeń zdrowotnych należących do kompetencji lekarza POZ na podstawie art. 14
ust. 4 ZmŚOZŚrPubU wskazanym grupom lekarzy właściwa okręgowa rada lekarska, na wniosek lekarza, wydawała
zaświadczenia potwierdzające posiadanie prawa do udzielania świadczeń zdrowotnych w zakresie POZ.
Trzecia z powyżej wymienionych grup lekarzy zachowała prawo do udzielania świadczeń zdrowotnych w zakresie
POZ do 31.12.2017 r., a pozostałe zachowały prawo do udzielania świadczeń zdrowotnych w zakresie POZ
bezterminowo.
Zatem mając na uwadze powyższe, obowiązek ukończenia kursu jest aktualny od 1.1.2025 roku, zgodnie z art. 38
pkt 4 PodstOpZdrU.
Oznacza to, że lekarze posiadający specjalizację z pediatrii, medycyny ogólnej lub chorób wewnętrznych, mogą
realizować świadczenia w POZ jako lekarze POZ (w przypadku pediatry – tylko pacjentom do ukończenia 18 r.ż.),
pod warunkiem ukończenia kursu w dziedzinie medycyny rodzinnej.
Obowiązek ukończenia kursu wchodzi w życie 1.1.2015 r. co oznacza, że począwszy od tego dnia każdy z tych
lekarzy ma obowiązek ukończyć kurs w dziedzinie medycyny rodzinnej.
Kurs z medycyny rodzinnej
Kurs organizowany jest przez:
• instytut badawczy,
• Centrum Medycznego Kształcenia Podyplomowego,
w każdym wypadku na podstawie ramowego programu kursu.
Koszt kursu pokrywa:
• lekarz
lub
• świadczeniodawca, z którym Narodowy Fundusz Zdrowia zawarł umowę o udzielanie świadczeń podstawowej
opieki zdrowotnej (czyli innymi słowy – przychodnia lekarza rodzinnego/POZ).
Założenia nowego programu kursu
Chcąc zapewnić najwyższy poziom kształcenia, resort zdrowia we współpracy z lekarzami organizatorem kursu
przyjął nowy program. Jego najważniejsze założenia, to:
• dostosowanie tematyki kursu do wiedzy zdobywanej w trakcie szkolenia specjalizacyjnego – wykluczenie
zagadnień powtarzających się,
• zmiana formy organizacji – z formy wyłącznie stacjonarnej na formę zdalną,
• kierownikiem kursu jest lekarz specjalista w dziedzinie medycyny rodzinnej z co najmniej 5-letnim doświadczeniem
pracy w POZ,
• zagadnienia dotyczą aktualnych problemów organizacji opieki zdrowotnej.
Obecnie kurs obejmuje takie zagadnienia, jak:
• organizacja POZ w Rzeczypospolitej Polskiej oraz funkcjonowanie przychodni POZ,
• opieka koordynowana w POZ,
• rozwiązania cyfrowe, opieka zdalna i telemedycyna w POZ,
• szczepienia dzieci i dorosłych,
• postępowanie w nadwadze i otyłości,
• wybrane problemy stomatologiczne dla lekarzy POZ,
• wybrane zagadnienia zdrowia publicznego w POZ
Kurs wynosi 80 godzin dydaktycznych (10 dni). Warunkiem ukończenia kursu są:
• potwierdzenie uczestnictwa w zajęciach przez organizatora kursu
oraz

• zaliczenie sprawdzianu na podstawie karty przebiegu kursu- zaliczenie sprawdzianu wymaga udzielenia
prawidłowej odpowiedzi na co najmniej 60% pytań.
Ukończenie kursu potwierdzane jest zaświadczeniem.
Spodziewane skutki zmiany programu kursu
Według resortu zdrowia zmiany przyniosą następujące rezultaty:
• prawie trzykrotne zmniejszy się kosztu kursu,
• wprowadzenie formy e-learningowej kursu przyczyni się do zwiększenia liczby organizowanych w ciągu roku
kursów i tym samym liczby lekarzy, którzy odbędą kurs,
• pozostanie w POZ lekarzy, którzy nie posiadają specjalizacji z medycyny rodzinnej,
• uaktualnienie wiedzy lekarzy z zakresu nowoczesnych metod udzielania świadczeń zdrowotnych z użyciem
cyfrowych narzędzi.
Etap legislacyjny
Rozporządzenie Ministra Zdrowia z 23.7.2024 r. w sprawie ramowego programu kursu w dziedzinie medycyny
rodzinnej (Dz.U. z 2024 r. poz. 1147) obowiązuje od 31.7.2024 r.

Zmiany w programie kursu mają zwiększyć efektywność kształcenia lekarzy POZ, obniżyć koszty kursu oraz uaktualnić wiedzę z zakresu nowoczesnych metod udzielania świadczeń zdrowotnych. Rozporządzenie Ministra Zdrowia z 23.7.2024 r. wprowadza nowy program kursu w dziedzinie medycyny rodzinnej od 31.7.2024 r.